Afleveringen

Moeizame tolerantie

Vrijdag 13 oktober 2017

Aflevering 6: Moeizame tolerantie


Tolerantie wordt wel gezien als iets typisch Nederlands. Het bepaalt mede onze identiteit; in het buitenland staan we bekend als een tolerant volk achter de dijken. Maar klopt dat imago wel? In deze aflevering zoekt Leo Blokhuis uit of ons land nog wel zo verdraagzaam is zoals vaak gezegd wordt.


Blokhuis begint in Nijmegen bij de Vierdaagsefeesten en zoekt daar het  koor ‘Zing Nederlands’ op, een koor van Nederlanders en nieuwe Nederlanders. In Nijmegen treft hij ook Özcan Akyol: “Over het algemeen is de Nederlander veel meer een boekhouder dan een idealist en dat is  helemaal niet slecht eigenlijk. Het is vooral goed als je beide zaken kunt combineren”.


De Noordelijke Nederlanden zijn al eeuwen lang een immigratieland. In de 16e en 17e eeuw vestigen tienduizenden gevluchte calvinisten zich in steden als Amsterdam, Haarlem en Leiden. De parallellen met het heden liggen voor het oprapen. Hoe ging een stad als Leiden, dat in inwonersaantal verdriedubbelde, om met al die vreemdelingen? Waren ze welkom of vooral handige vaklieden die de textielstad goed kon gebruiken? De katholieken verdwenen ondergronds, anders gelovigen mochten er wel zijn, maar niet al te zichtbaar. Schuilkerken waren het gevolg. In Amsterdam waren de Joden welkom maar in andere delen van het land was dat veel minder het geval. De antisemitische uitspraken van Luther liegen er niet om en de vraag is welke rol die hebben gespeeld in ons land.  


Een ander heikel punt: homoseksualiteit. Op de roze zaterdag in Den Bosch vaart Leo Blokhuis mee tijdens de sloepenparade. Nederland werd afgelopen decennia geroemd om haar ruimdenkende opvattingen, homo’s uit de hele wereld voelen zich hier welkom en veilig. Is dat nog steeds zo? Of sluimert er ondergronds onverdraagzaamheid.


Met Sofyan Mbarki bezoekt Leo Blokhuis een training van zijn favoriete voetbalclub Ajax. Mbarki voelt zich een calvinistische moslim. Een gesprek over de spanningen tussen moslims en niet-moslims en over hoe Marokkaans-Nederlandse voetballers een verbindende factor kunnen zijn.


Op 31 oktober 1517 spijkerde Maarten Luther zijn beruchte stellingen op de slotkerk in Wittenberg. De reformatie was een feit en zou een keerpunt in de Europese geschiedenis blijken. Nederland werd calvinistisch. In Achter de dijken volgen we het spoor terug naar de hervormers Luther en met name Calvijn. Wat is hun invloed geweest op ons leven en denken en op onze identiteit?

Afleveringen



Bekijk alle uitzendingen