Derk Bolt reist al 25 jaar door Colombia

Derk Bolt reisde voor het KRO-NCRV-programma Spoorloos talloze keren af naar Colombia. Een prachtig land, maar niet zonder gevaar. In 2017 werd hij samen met zijn cameraman ontvoerd door de guerrillabeweging ELN. Na zes dagen werden ze weer vrijgelaten. Toch heeft Derk ook genoeg mooie herinneringen aan de zoektochten in het bijzondere land.

Toen ik voor het eerst naar Colombia reisde, kon ik mij niet bedenken dat dit land de meest bezochte bestemming van mijn leven zou worden. Ik was zelfs een beetje zenuwachtig; het land was berucht en onveilig. Voor de zekerheid kozen we een hotel in de beste buurt van de hoofdstad, de Zona Rosa. Een uitgaansbuurt waar de betere restaurants en cafés te vinden zijn. Wie wat later op de avond zin heeft in een wandelingetje door de buurt krijgt Igor achter zich aan. De vriendelijke hotelbewaker. We zijn weleens te ver gelopen. Dan voel je de stevige hand op een schouder. Hasta aqui, basta! Tot hier en niet verder."

"Toch maakten we redelijk ontspannen onze zoektochten naar de verloren bloedverwanten. Eén van de eerste keren bracht ons dat naar de stad Yopal. Yopal ligt in een laagvlakte ten oosten van Bogota, richting Venezuela. We reisden met een betrouwbare taxichauffeur, maar op sommige plaatsen moesten we even tussen voor- en achterbank liggen, onder een dekentje. De dreiging van een ontvoering was er wel degelijk, maar onze zoektocht was succesvol. Met wat geluk en goed oppassen kwamen we zonder kleerscheuren terug in de redelijk veilige hoofdstad. De gevonden moeder kwam naar Nederland om haar dochter te ontmoeten. Niet onverstandig.”

Een gapend gat

"Een van de fijnste bergketens ter wereld is de Andes. Tenminste, naar mijn bescheiden mening. De Alpen of Pyreneeën mogen er ook zijn, maar vallen in het niet bij de ruggengraat die het hele Zuid-Amerikaanse continent overspant. Tijdens een zoektocht in 2007 gaan we naar Molagavita, een Colombiaans dorpje vlakbij de grens met Venezuela. Om dit dorpje te bereiken moeten we met een kleine Cessna landen op de airstrip in de buurt. Vanuit de nabij gelegen grotere plaats Bucaramanga vliegen een paar cowboys die hun eigen luchtvaartmaatschappijtje runnen. Leuke jongens. Bij de landing koersen we haaks op de baan af. Een ultieme maagverdraaiende bocht brengt ons op het nippertje in de goede richting. Wij schrikken, de cowboys lachen. Grapje."

"Molagavita is een dorpje van niks. De wegen hebben een stijgingspercentage van minimaal 20 procent. Ik kom erachter dat de familie die we zoeken ergens in een boerderijtje woont op een andere berg in de buurt. Met de jeep kunnen we er in een uurtje heenrijden. Maar na een paar kilometer staan we stil. De weg is door hevige regenval geheel verdwenen. Een gapend gat van een meter of tien diep en net zoiets breed. We kunnen er alleen maar langslopen. Volgens een man die ons informeert over de route is het een half uurtje lopen. Bepakt met apparatuur stappen we vrolijk de berg omhoog. Na een half uur vragen we bij een boerderijtje hoe ver het nog is. Nog een half uur. Wanneer dat voorbij is, informeer ik opnieuw, ditmaal in een supermarktje. U raadt het al, we moeten nog een half uur verder. Wanneer we tenslotte na twee en een half uur lopen uitgeput en badend in het zweet de gezochte familie begroeten, kunnen we het haast niet geloven."

Pens, long en schapenkop

"Een van de belangrijkste gezinsleden is Luz Dary, een naam die ik nooit zal vergeten. Zij is het tweelingzusje van de zoekster, maar woont niet meer thuis. Ze is getrouwd met een boer in de buurt van de rivier. Na weer een uur of twee lopen staan we aan de oever van een woeste stroom. Luz Dary woont aan de overkant. Er is geen brug te zien. Een jochie wijst ons op een staalkabel die over de rivier is gespannen. Aan een katrol hangt een soort tuigje dat, als je erin gaat zitten, de oversteek via die kabel mogelijk maakt. Maar dat moeten wij niet doen, zegt het ventje. Wij zijn veel te zwaar. Een paar weken terug is er nog iemand in de rivier gevallen en die heeft het niet overleefd. Uiteindelijk steekt de jongen over om het tweelingzusje te waarschuwen. Een half uur later komt Luz Dary elegant onze kant op gesurvivald. Blij luistert ze naar de zoektocht van haar geadopteerde zus. Anderhalf uur later zitten we bij de boer waar onze auto geparkeerd staat. Er wordt eten van het arme platteland geserveerd. Pens, long en schapenkop. Gelukkig is er de drank Aguardiente. Ik ben echt gek op de Andes, of had ik dat al gezegd?"

Een wereldwijde zoektocht

"Onvergetelijk is natuurlijk ook de zoektocht van Claudia Ramirez, een tandarts uit Bogota. Haar verhaal is dramatisch. Bij de uitbarsting van de vulkaan Nevado del Ruiz in 1985 ontstaat een modderstroom die haar woonplaats Armero van de kaart veegt. Claudia studeert op dat moment in Bogota voor tandartsassistente. Bij de ramp komen 35.000 mensen om. Claudia's man, ouders en haar vijfjarige zoontje overleven het ook niet. Althans, dat denkt Claudia. Maar meer dan vijfentwintig jaar later ziet ze in een documentaire over de ramp hoe haar zoontje Andres Felipe wordt gered door hulpverleners. Ze is verbijsterd. Claudia gaat ervan uit dat haar zoontje destijds in de hectiek van de gebeurtenissen is geadopteerd. Ik ontmoet Claudia een paar keer en ga met haar naar de plaats des onheils. Daar is de tijd in die modderstroom als het ware gestold. Een indrukwekkend beeld van daken die nog net boven de grond uitsteken en de wetenschap dat daaronder familie en vrienden begraven liggen. Overvallen door het ondenkbare. Andres Felipe is daar niet bij, maar toch is Claudia hem kwijt. Het enige dat kan troosten is de gedachte dat haar zoon ergens op de wereld misschien een goed leven heeft. Een wereldwijde zoektocht door Spoorloos leidt jammer genoeg niet naar de vermiste Andres Felipe."

Betalen in vriendendiensten

"Wanneer ik de oude reportages uit Colombia terugkijk, valt me niet alleen op hoeveel ik zelf ben veranderd. Vooral zie ik hoeveel aardige mensen er in de loop van de tijd op mijn pad zijn gekomen. Aardig en meestal arm. In veel streken waar we terechtkwamen, wordt niet eens geld gebruikt. Dat is er gewoon niet. Men betaalt elkaar in vriendendiensten. Trots op wat ze zijn, trabajador y humilde, bescheiden harde werkers."

"Colombia is er bovenop aan het klimmen. De Zona Rosa in Bogota is onherkenbaar veranderd. Een aaneenschakeling van luxe winkels, trendy cafés en toprestaurants. Onbewapende bewakers houden een oogje in het zeil, maar veel stelt dat niet voor. Igor is wat ouder geworden, z'n Colts hangen allang aan de wilgen. Zodra de eerste druppels vallen, voel ik een hand op m'n schouder. Igor met de paraplu. A la ordén, tot uw dienst. En hij lost op in de stromende regen."